Waarom: Welke Werkelijkheid?

We staan voor een nieuwsgierige ontmoeting. Met de oneindigheid van het universum en de mysteries van ons bestaan. Dit platform ontstond vanuit een levenslange fascinatie voor de kosmos de kwantummechanica en de vragen over het ongrijpbare mysterie van het bewustzijn.

Wie is de man achter al die vragen?

 

De laatste tijd wordt mij nogal eens gevraagd waarom ik eigenlijk een boek schrijf over onderwerpen als de kosmos, de kwantummechanica, de filosofie en de oorsprong van ons bestaan.

Nou, dat zit zo.
Ik heb meestal  nogal wat te vertellen. Maar vaak is dat zoveel, dat de gemiddelde gesprekspartner na een minuut of drie wat wazig voor zich uit begint te staren. Vervolgens doet hij of zij dan een subtiele poging het gesprek een andere wending te geven.

Dat is op zich niet zo verwonderlijk. Want, afgezien van mijn niet meer dan gemiddelde verbale vaardigheden, zijn de onderwerpen waarover ik graag praat niet alledaags en doorgaans nogal diepgravend.

Maar, laat ik mij eerst even voorstellen. Dat is wel zo netjes.

Mijn naam is Joop Orlebeke. Geboren in 1952 en vrijwel heel mijn werkzame leven zelfstandig ondernemer geweest. Ik ben getrouwd met Marijke, heb twee dochters, Femke en Wietske en vier kleinkinderen. Allemaal meiden.

Na mijn werkzame leven kreeg ik wat meer tijd voor de dingen die mij altijd al bezig hielden: lezen, schrijven, geschiedenis, zeilen en tuinieren.

Maar vooral kreeg ik de gelegenheid om iets te doen waar ik eigenlijk al veel langer mee rondliep: proberen te begrijpen hoe onze werkelijkheid in elkaar zit. En dat bleek een behoorlijk ambities project.

Hoe het begon.
Mijn belangstelling voor de kosmos, filosofie en spiritualiteit is niet van gisteren. Aanvankelijk hield ik mij vooral bezig met geschiedenis. Ik werkte zelfs enige tijd aan een historische roman, "Balthasar", die zich afspeelt in Zeeuws Vlaanderen tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Een mooi project, maar gaandeweg merkte ik toch dat mijn belangstelling steeds vaker een andere kant opging.

Vragen waarop niet zomaar een antwoord is te vinden.
Waar komen we vandaan? Wat is materie eigenlijk? Wat is tijd? Heeft het heelal een begin gehad? En wat moeten we ons voorstellen bij bewustzijn? En misschien wel de meest intrigerende vraag: is die werkelijkheid die we dagelijks ervaren wel de werkelijkheid zoals die echt is?

Einstein en mijn IQ
Mijn passie voor Einstein en zijn relativiteitstheorie was daarbij een belangrijk vertrekpunt. Ik zal eerlijk zijn: Ik begreep er aanvankelijk niet veel van. Ik vermoedde zelfs, dat mijn IQ verontrustend tekort schoot om die materie ook maar bij benadering te kunnen doorgronden.
Toch bleef één woord mij fascineren: relativiteit.

Want als je er over nadenkt, zijn heel veel dingen om ons heen betrekkelijk. Wat voor de één een enorme afstand is, stelt voor de ander nauwelijks iets voor. Wat voor een kind een eeuwigheid lijkt, vliegt voor een volwassene voorbij. En wat wij als vanzelfsprekend beschouwen, blijkt bij nader onderzoek helemaal niet zo voor de hand liggend. Dat vond ik fascinerend.

Een suikerklontje vol werelden?
Op een gegeven moment begon ik mij af te vragen hoe ver je die gedachte eigenlijk kunt doortrekken.
Wat, als onze dagelijkse werkelijkheid misschien slechts een beperkte manier is waarop wij naar de wereld kijken?
Wat als de natuurkunde ons iets vertelt over een werkelijkheid, die wij met onze zintuigen nooit rechtstreeks kunnen waarnemen? En wat als het heelal, de materie en zelfs de tijd, heel anders in elkaar zitten dan wij ons gewoonlijk voorstellen? Ik schreef daarover eens een gedachte die mij nog steeds aanspreekt.

Misschien bestaan er, in het suikerklontje dat ik zojuist door mijn koffie roer, wel miljoenen andere werelden met ieder hun eigen werkelijkheid. Natuurlijk is dat geen wetenschappelijke bewering. Het is een gedachten-experiment. Maar wel eentje, die je aan het denken zet. Precies dat wil ik bereiken met het boek.

Van nieuwsgierigheid naar boek.
Einstein had met zijn relativiteitstheorie ons vertrouwde beeld van ruimte en tijd al op zijn kop gezet. Daarna liet de kwantummechanica ons zien dat de wereld van de allerkleinste deeltjes zich weinig aantrekt van onze alledaagse verwachtingen. 
De filosofen en denkers kwamen voorbij. Spinoza, Kant David Böhm en vele anderen. Denkers die zich, ieder op zijn eigen manier, bezig hielden met de vraag wat werkelijkheid eigenlijk betekent.
Religie en spiritualiteit meldden zich als vanzelf.
Want uiteindelijk stellen ze allemaal de zelfde soort vragen.
Alleen zoeken ze niet allemaal op de zelfde plaats naar het antwoord.

En daar lag mijn project!
Ik merkte al snel dat er een enorm terrein braak lag. Misschien zelfs wel te groot. Ik verdronk bijna in de hoeveelheid informatie, boeken, essays, proefschriften en voor mij toegankelijk wetenschappelijk werk. Vaak begon ik aan boeken die voor mij net wat te hoog gegrepen waren. Maar ik hield vol. Uiteindelijk vond ik mijn weg. Ik realiseerde mij dat ik de juiste vragen begon te stellen. Om mijn denkbeelden te toetsen en mijn gedachten vooraf te etaleren besloot ik vervolgens te beginnen met het schrijven van een blog.
Aanvankelijk met slechts vijf beoogde lezers, die zo nu en dan een stukje wilden lezen en het van commentaar te voorzien. Het werden er uiteindelijk drie! Maar die drie leverden mij meer op dan ik had verwacht. Hun opmerkingen, vragen en kritische kanttekeningen hielpen mij om mijn gedachten aan te scherpen en ingewikkelde onderwerpen begrijpelijk te maken, zodat uiteindelijk  daaruit "Welke Werkelijkheid?" zou ontstaan.

Wat wil ik met dit boek bereiken?
Ik ben geen natuurkundige, filosoof of theoloog. Ik schrijf vanuit de positie van een geïnteresseerde leek. Iemand die zich met grote nieuwsgierigheid in deze onderwerpen heeft vastgebeten. Dat is geen excuus. Zie het als een uitgangspunt en een uitnodiging, om samen met jou de mysterieuze omgeving waarin wij leven wat beter te begrijpen. 
Ik wilde een boek schrijven dat ik zelf graag had ontdekt toen ik mij hierin begon te verdiepen. Een toegankelijk boek,  zonder overbodige wiskunde en formules. Een boek waarin de meest complexe zaken worden uitgelegd zodat ook mijn kleindochter van dertien het zou begrijpen. Een boek waarin Einstein niet alleen een naam is uit de geschiedenis van de wetenschap, maar een gesprekspartner die ingewikkelde zaken aan de keukentafel op begrijpelijke manier aan ons uitlegt. Steeds herkenbaar en zo nu en dan met wat onderkoelde humor. Ik wil de lezer meenemen langs de grote vragen van ons bestaan. Niet om pasklare antwoorden te geven. En ook zeker niet om een nieuwe overtuiging over te verkondigen, maar om kritische vragen tegen het licht te houden.

En nu?
Je bent op deze website terechtgekomen om nader kennis met mij te maken. In het bovenstaande heb ik geprobeerd je een inkijkje te geven in wie ik ben, wat mij bezighoudt en welke gedachten en drijfveren uiteindelijk hebben geleid tot het schrijven van dit boek.

Misschien heb je daarin iets herkend, misschien roept het juist nieuwe vragen op. Hoe dan ook, ik hoop dat het je nieuwsgierig heeft gemaakt naar de zoektocht die in Welke Werkelijkheid? centraal staat. Een zoektocht die niet zozeer draait om het vinden van definitieve antwoorden, maar vooral om het stellen van vragen en het ontdekken van nieuwe perspectieven.